Elrond
02-02-2008, 13:12
سالها پيش هنگامي که سوار اتوبوسها و مينيبوسهاي بين شهري مي شدم، هميشه با افرادي که سيگار مي کشيدند بگومگو و گاهي دعوا مي کردم اما خدا را شکر امروزه کسي داخل اتوبوسها و مينيبوسها سيگار نمي کشد و اين کار به ضد ارزش تبديل شده است. به تازگي نيز جريمههايي براي افرادي که در ادارهها و اماکن بسته سيگار مي کشند، وضع شده است اما هنوز براي سيگار کشيدن در خانهها و کنار خانواده قانوني نداريم.
بنابراين پاي صحبت دکتر هومن شريفي، قائم مقام مرکز تحقيقات کنترل و پيشگيري دخانيات دانشگاه علوم پزشکي شهيد بهشتي نشستيم تا عوارض استنشاق تحميلي دود سيگار را از ايشان جويا شويم.
تعريف استنشاق تحميلي دود سيگار، چيست؟
هنگامي که ما به طور غيرداوطلبانه در معرض دود دخانيات قرار مي گيريم، درواقع دچار استنشاق تحميلي دود سيگار شدهايم.
آيا آماري از افرادي که دچار استنشاق تحميلي سيگار مي شوند، در دست داريد؟
سازمان بهداشت جهاني به تازگي اعلام کرده است که يک ميليارد و 300 ميليون سيگاري در جهان وجود دارد که سه ميليارد نفر افراد بالغ را به طور غيرداوطلبانه در معرض دود دخانيات قرار مي دهند، يعني اينکه تنها يک ميليارد نفر از هواي سالم و عاري از دخانيات استفاده مي کنند.
وضعيت کودکان در معرض خطر دود سيگار در ايران چگونه است و در مقايسه با کشورهاي ديگر چه جايگاهي داريم؟
براساس آمار سال 2006 سازمان بهداشت جهاني 9/42 درصد کودکان ايراني در معرض دود سيگار هستند و از نظر علمي اگر در محدوده 40 تا 50 درصد قرار بگيريم يعني اينکه برنامههاي کنترل دخانيات کشورمان به خوبي انجام نمي شود. اين در حالي است که 1/42 درصد کودکان آمريکايي در معرض استنشاق تحميلي دود سيگار قرار دارند. اين رقم در کشور امارات 30 درصد است اما در فرانسه و فنلاند به صفر رسيده است يعني اينکه در اين کشورها هيچ کودکي در معرض دود تحميلي دخانيات نيست. بنابراين به نظر مي رسد يکي از وظايف سياست گذاران اين است که قوانيني وضع کنند که از افراد در معرض دود سيگار، حمايتهاي قانوني شود.
خطر ابتلا به سرطان ريه در افرادي که در معرض استنشاق تحميلي دود سيگار هستند چقدر جدي است؟
در سال 1985 دکتر دال، نخستين فردي بود که ارتباط ميان دخانيات و سرطان ریه را کشف کرد و گفت: "اگر 20 سال در خانهاي زندگي کنيم که پر از مواد آزيست (ماده سرطانزا در ريه) باشد، در مقايسه با خانهاي که فردي سيگاري روزانه يک ساعت در آن سيگار بکشد، صد برابر احتمال ابتلا به سرطان ريه افزايش مي يابد." فراموش نکنيم از سال 1993 به بعد، سيگار به عنوان قويترين ماده سرطانزا در جهان شناخته شده است. بنابراين همه خطرهاي سيگار براي فرد سيگاري درباره افرادي که در معرض دود سيگار هستند نيز مشاهده مي شود.
خاطرنشان کنم که هر پنج سال زندگي با فرد سيگاري 5/6 درصد احتمال ابتلا به سرطان ريه را افزايش مي دهد. هم اکنون 14 نوع سرطان اثبات شده از طريق دود سيگار وجود دارد که افراد در معرض دود نيز 30 درصد بيشتر از ديگران به اين سرطان ها دچار مي شوند.
سيگار کشيدن کنار کودکان چه عوارضي براي آنها دارد؟
سيگار کشيدن والدين پيش از دوران بار داری حين دوران بارداري و پس از زايمان مشکلات تنفسی بي شماري براي کودکان به دنبال دارد. همچنين استنشاق دود سيگار به وسيله مادر و هنگامي که جنين در شکم مادر است، روي دستگاه عصبي او تأثير مي گذارد.
وضعيت آسم در اين کودکان چگونه است؟
ميزان بروز آسم در کودکاني که والدين سيگاري دارند، به شدت زياد است که علاوه بر مراجعه بسيار زياد اين افراد به مراکز درماني و بيمارستانها، کاهش پاسخ دهي به درمان را دارند و افزايش خسخس سينه و سرفه در آنان بسيار بالاتر از کودکان ديگر است.
سيگار کشيدن در اتاقهاي ديگر خانه نيز همين تأثير را دارد؟
هر پکي که به سيگار زده مي شود، 30 سانتيمتر مکعب دود توليد مي کند و وقتي بازگشت داده مي شود نيز به همان حجم در فضاي بسته منتشر مي شود. بنابراين کشيدن سيگار در هر کدام از اتاقهاي خانه همان خطرهايي را ايجاد مي کند که سيگار کشيدن در نزد خانواده موجب مي شود.
استنشاق تحميلي دود سيگار فقط مشکلات تنفسي کودکان را در بر دارد يا بقيه ارگانها را نيز درگير مي کند؟
ترديد نکنيد که کشيدن سيگار همه ارگانهاي بدن افراد سيگاري و افرادي را که در معرض دود آن هستند، تحت تأثير قرار مي دهد. به جز مشکلات تنفسي که درباره آن صحبت شد، نيکوتين دود سيگار از طريق پوست نيز به فرزندان انتقال داده مي شود. به طور مثال، به ماده کوتينين اشاره مي کنم که نخستين ماده حاصل از متابوليسم سيگار در بدن است. ميزان کوتينين ادرار کودکاني که در معرض دود سيگار نيستند، چهار نانوگرم است اما در کودکاني که والدين سيگاري داشتهاند، اين رقم 458 نانوگرم يعني صد برابر است. همچنين دود سيگار به لباس و پوست ما نيز مي چسبد و هنگام بغل کردن کودکان مقدار ديگري از آن را به کودکان منتقل مي کنيم.
يک مثال ديگر هم اين است که افراد سيگاري و افرادي که در معرض استنشاق تحميلي دود آن هستند، بيشتر از ديگران دچار ناباروری مي شوند. در آخرين نسخه از کتابي موسوم به اختلالات ناشي از اعتياد و در نخستين بخش آن آمده که اعتياد و سيگار ميلياردها بيماري به دنبال دارد و هيچ عضوي در بدن نيست که از خطرهاي آن مصون باشد.
هنگامي که درباره استنشاق تحميلي دود دخانيات صحبت مي کنيم، در ذهنمان بيشتر به سيگار فکر مي کنيم. آيا قليان نيز همين خطرها را دارد؟
بله، حتي بيشتر از سيگار زيرا هر قليان دست کم برابر 40 تا 50 نخ سيگار است و مقدار دودي که از قليان در فضا پخش مي شود، به اندازه دودي است که يک خودروي روشن در اتاق توليد مي کند. حالا بهتر مي توانيد تصور کنيد چه ميزان مونوکسيد کربن و ديگر ذرات سمي وارد بدنتان مي شود.
يکي از سنتهاي قديمي ما در جمعهاي خانوادگي اين است که فکر مي کنيم کشيدن يک بار يا دو بار قليان در سال خطر چنداني ندارد. نظر شما چيست؟
هنگامي که ما درباره اعتياد صحبت مي کنيم، سه موضوع اتفاق مي افتد. نخست سميت حاد، سپس سميت مزمن و در نهايت، وابستگي و اعتياد. بنابراين کسي که سالي يک بار قليان مي کشد، تعداد گيرنده نيکوتين مغزش به مرور افزايش مي يابد اما فردي که به طور مدام اين کار را مي کند، در عرض دو سال گيرندههاي نيکوتينياش به 200 درصد افزايش مي يابد. حالا تصور کنيد فردي که سالي يک بار قليان مي کشد در نهايت در عرض پنج سال گيرنده نيکوتينياش به همين عدد نزديک مي شود. بنابراين روزي فراخواهد رسيد که ماهي يک بار و هفتهاي يک بار نيز کفاف وابستگياش را نمي دهد.
درباره درمان هم صحبت کنيد:
روشهاي درماني متعددي براي ترک دخانيات وجود دارد که يکي از آنها استفاده از داروهاي جايگزين نيکوتين است. يک نوع از آنها قرص جويدني توليد داخل است که بدون نسخه در داروخانههاي کشور به فروش مي رسد. نوع ديگر، استفاده از برچسب است که آن هم بدون نسخه به فروش مي رسد اما با توجه به اينکه دستورالعملهاي فارسي ندارد، اغلب با تجويز پزشکان و راهنمايي آنان استفاده مي شود.
قيمت اين داروها در داروخانهها مقرون به صرف است يا نه؟
متأسفانه در کشور ما هزينه سيگار کشيدن خيلي ارزانتر از اين برچسبها است. به طور مثال، شما با 400 تومان مي توانيد يک بسته سيگار بخريد اما براي خريدن يک برچسب ترک سيگار، دست کم بايد هفت هزار تومان پرداخت کنيد و در نتيجه فردي که از اين نوع درمان استفاده مي کند بايد انگيزه بسيار زيادي براي ترک سيگار داشته باش
بنابراين پاي صحبت دکتر هومن شريفي، قائم مقام مرکز تحقيقات کنترل و پيشگيري دخانيات دانشگاه علوم پزشکي شهيد بهشتي نشستيم تا عوارض استنشاق تحميلي دود سيگار را از ايشان جويا شويم.
تعريف استنشاق تحميلي دود سيگار، چيست؟
هنگامي که ما به طور غيرداوطلبانه در معرض دود دخانيات قرار مي گيريم، درواقع دچار استنشاق تحميلي دود سيگار شدهايم.
آيا آماري از افرادي که دچار استنشاق تحميلي سيگار مي شوند، در دست داريد؟
سازمان بهداشت جهاني به تازگي اعلام کرده است که يک ميليارد و 300 ميليون سيگاري در جهان وجود دارد که سه ميليارد نفر افراد بالغ را به طور غيرداوطلبانه در معرض دود دخانيات قرار مي دهند، يعني اينکه تنها يک ميليارد نفر از هواي سالم و عاري از دخانيات استفاده مي کنند.
وضعيت کودکان در معرض خطر دود سيگار در ايران چگونه است و در مقايسه با کشورهاي ديگر چه جايگاهي داريم؟
براساس آمار سال 2006 سازمان بهداشت جهاني 9/42 درصد کودکان ايراني در معرض دود سيگار هستند و از نظر علمي اگر در محدوده 40 تا 50 درصد قرار بگيريم يعني اينکه برنامههاي کنترل دخانيات کشورمان به خوبي انجام نمي شود. اين در حالي است که 1/42 درصد کودکان آمريکايي در معرض استنشاق تحميلي دود سيگار قرار دارند. اين رقم در کشور امارات 30 درصد است اما در فرانسه و فنلاند به صفر رسيده است يعني اينکه در اين کشورها هيچ کودکي در معرض دود تحميلي دخانيات نيست. بنابراين به نظر مي رسد يکي از وظايف سياست گذاران اين است که قوانيني وضع کنند که از افراد در معرض دود سيگار، حمايتهاي قانوني شود.
خطر ابتلا به سرطان ريه در افرادي که در معرض استنشاق تحميلي دود سيگار هستند چقدر جدي است؟
در سال 1985 دکتر دال، نخستين فردي بود که ارتباط ميان دخانيات و سرطان ریه را کشف کرد و گفت: "اگر 20 سال در خانهاي زندگي کنيم که پر از مواد آزيست (ماده سرطانزا در ريه) باشد، در مقايسه با خانهاي که فردي سيگاري روزانه يک ساعت در آن سيگار بکشد، صد برابر احتمال ابتلا به سرطان ريه افزايش مي يابد." فراموش نکنيم از سال 1993 به بعد، سيگار به عنوان قويترين ماده سرطانزا در جهان شناخته شده است. بنابراين همه خطرهاي سيگار براي فرد سيگاري درباره افرادي که در معرض دود سيگار هستند نيز مشاهده مي شود.
خاطرنشان کنم که هر پنج سال زندگي با فرد سيگاري 5/6 درصد احتمال ابتلا به سرطان ريه را افزايش مي دهد. هم اکنون 14 نوع سرطان اثبات شده از طريق دود سيگار وجود دارد که افراد در معرض دود نيز 30 درصد بيشتر از ديگران به اين سرطان ها دچار مي شوند.
سيگار کشيدن کنار کودکان چه عوارضي براي آنها دارد؟
سيگار کشيدن والدين پيش از دوران بار داری حين دوران بارداري و پس از زايمان مشکلات تنفسی بي شماري براي کودکان به دنبال دارد. همچنين استنشاق دود سيگار به وسيله مادر و هنگامي که جنين در شکم مادر است، روي دستگاه عصبي او تأثير مي گذارد.
وضعيت آسم در اين کودکان چگونه است؟
ميزان بروز آسم در کودکاني که والدين سيگاري دارند، به شدت زياد است که علاوه بر مراجعه بسيار زياد اين افراد به مراکز درماني و بيمارستانها، کاهش پاسخ دهي به درمان را دارند و افزايش خسخس سينه و سرفه در آنان بسيار بالاتر از کودکان ديگر است.
سيگار کشيدن در اتاقهاي ديگر خانه نيز همين تأثير را دارد؟
هر پکي که به سيگار زده مي شود، 30 سانتيمتر مکعب دود توليد مي کند و وقتي بازگشت داده مي شود نيز به همان حجم در فضاي بسته منتشر مي شود. بنابراين کشيدن سيگار در هر کدام از اتاقهاي خانه همان خطرهايي را ايجاد مي کند که سيگار کشيدن در نزد خانواده موجب مي شود.
استنشاق تحميلي دود سيگار فقط مشکلات تنفسي کودکان را در بر دارد يا بقيه ارگانها را نيز درگير مي کند؟
ترديد نکنيد که کشيدن سيگار همه ارگانهاي بدن افراد سيگاري و افرادي را که در معرض دود آن هستند، تحت تأثير قرار مي دهد. به جز مشکلات تنفسي که درباره آن صحبت شد، نيکوتين دود سيگار از طريق پوست نيز به فرزندان انتقال داده مي شود. به طور مثال، به ماده کوتينين اشاره مي کنم که نخستين ماده حاصل از متابوليسم سيگار در بدن است. ميزان کوتينين ادرار کودکاني که در معرض دود سيگار نيستند، چهار نانوگرم است اما در کودکاني که والدين سيگاري داشتهاند، اين رقم 458 نانوگرم يعني صد برابر است. همچنين دود سيگار به لباس و پوست ما نيز مي چسبد و هنگام بغل کردن کودکان مقدار ديگري از آن را به کودکان منتقل مي کنيم.
يک مثال ديگر هم اين است که افراد سيگاري و افرادي که در معرض استنشاق تحميلي دود آن هستند، بيشتر از ديگران دچار ناباروری مي شوند. در آخرين نسخه از کتابي موسوم به اختلالات ناشي از اعتياد و در نخستين بخش آن آمده که اعتياد و سيگار ميلياردها بيماري به دنبال دارد و هيچ عضوي در بدن نيست که از خطرهاي آن مصون باشد.
هنگامي که درباره استنشاق تحميلي دود دخانيات صحبت مي کنيم، در ذهنمان بيشتر به سيگار فکر مي کنيم. آيا قليان نيز همين خطرها را دارد؟
بله، حتي بيشتر از سيگار زيرا هر قليان دست کم برابر 40 تا 50 نخ سيگار است و مقدار دودي که از قليان در فضا پخش مي شود، به اندازه دودي است که يک خودروي روشن در اتاق توليد مي کند. حالا بهتر مي توانيد تصور کنيد چه ميزان مونوکسيد کربن و ديگر ذرات سمي وارد بدنتان مي شود.
يکي از سنتهاي قديمي ما در جمعهاي خانوادگي اين است که فکر مي کنيم کشيدن يک بار يا دو بار قليان در سال خطر چنداني ندارد. نظر شما چيست؟
هنگامي که ما درباره اعتياد صحبت مي کنيم، سه موضوع اتفاق مي افتد. نخست سميت حاد، سپس سميت مزمن و در نهايت، وابستگي و اعتياد. بنابراين کسي که سالي يک بار قليان مي کشد، تعداد گيرنده نيکوتين مغزش به مرور افزايش مي يابد اما فردي که به طور مدام اين کار را مي کند، در عرض دو سال گيرندههاي نيکوتينياش به 200 درصد افزايش مي يابد. حالا تصور کنيد فردي که سالي يک بار قليان مي کشد در نهايت در عرض پنج سال گيرنده نيکوتينياش به همين عدد نزديک مي شود. بنابراين روزي فراخواهد رسيد که ماهي يک بار و هفتهاي يک بار نيز کفاف وابستگياش را نمي دهد.
درباره درمان هم صحبت کنيد:
روشهاي درماني متعددي براي ترک دخانيات وجود دارد که يکي از آنها استفاده از داروهاي جايگزين نيکوتين است. يک نوع از آنها قرص جويدني توليد داخل است که بدون نسخه در داروخانههاي کشور به فروش مي رسد. نوع ديگر، استفاده از برچسب است که آن هم بدون نسخه به فروش مي رسد اما با توجه به اينکه دستورالعملهاي فارسي ندارد، اغلب با تجويز پزشکان و راهنمايي آنان استفاده مي شود.
قيمت اين داروها در داروخانهها مقرون به صرف است يا نه؟
متأسفانه در کشور ما هزينه سيگار کشيدن خيلي ارزانتر از اين برچسبها است. به طور مثال، شما با 400 تومان مي توانيد يک بسته سيگار بخريد اما براي خريدن يک برچسب ترک سيگار، دست کم بايد هفت هزار تومان پرداخت کنيد و در نتيجه فردي که از اين نوع درمان استفاده مي کند بايد انگيزه بسيار زيادي براي ترک سيگار داشته باش